Jak obliczyć liczbę protonów w atomie?

Liczbę protonów w atomie odczytasz z liczby atomowej Z. Jest ona równa liczbie protonów znajdujących się w jądrze atomowym. Wystarczy znaleźć pierwiastek w układzie okresowym i odczytać przypisaną mu liczbę atomową.

Szybka ściąga: liczba protonów = liczba atomowa Z

Jak odczytać liczbę protonów z układu okresowego?

Postępuj według prostych kroków:

1. Znajdź w układzie okresowym symbol lub nazwę pierwiastka.
2. Odczytaj jego liczbę atomową, oznaczaną literą Z. Zwykle znajduje się ona przy symbolu pierwiastka, często w jego dolnej części.
3. Uznaj odczytaną wartość za liczbę protonów w jądrze atomu.

Liczba atomowa jest unikalnym identyfikatorem pierwiastka. Na przykład każdy atom węgla ma 6 protonów, a każdy atom żelaza ma 26 protonów. W obojętnym atomie liczba protonów jest także równa liczbie elektronów, ponieważ dodatni i ujemny ładunek wzajemnie się równoważą.

Nie pomyl jednak liczby atomowej z liczbą masową. Obie opisują budowę jądra, ale oznaczają coś innego:

Liczba masowa może być różna dla atomów tego samego pierwiastka. Takie odmiany nazywa się izotopami. Mają one tę samą liczbę protonów, ale różną liczbę neutronów. Dlatego sama liczba masowa nie określa liczby protonów.

Przykłady obliczeń

W praktyce nie trzeba wykonywać skomplikowanych rachunków. Wystarczy odczytać Z z układu okresowego:

• Węgiel ma Z = 6, więc jego atom zawiera 6 protonów.
• Tlen ma Z = 8, więc jego atom zawiera 8 protonów.
• Żelazo ma Z = 26, więc jego atom zawiera 26 protonów.

Jeśli w zadaniu podano liczbę protonów, możesz od razu wskazać pierwiastek. Na przykład 26 protonów oznacza liczbę atomową Z = 26, a pierwiastkiem o tej liczbie atomowej jest żelazo. W przypadku jonu liczba protonów nadal pozostaje równa Z, choć liczba elektronów może się zmienić.

Najważniejsza zasada brzmi: aby określić liczbę protonów, odczytaj liczbę atomową Z, a nie liczbę masową A.