Ile wynosi druga prędkość kosmiczna?
Druga prędkość kosmiczna dla Ziemi wynosi około 11,2 km/s, czyli około 40 300 km/h. Jest to tak zwana prędkość ucieczki – najmniejsza prędkość, jaką trzeba nadać ciału przy powierzchni Ziemi, aby mogło opuścić jej pole grawitacyjne i oddalać się bez powrotu.
Czym jest druga prędkość kosmiczna?
Przy wartości granicznej obiekt może oddalić się od Ziemi do nieskończoności, a jego całkowita energia mechaniczna jest równa zeru. Energia kinetyczna nadana podczas startu zostaje zużyta na pokonanie przyciągania grawitacyjnego.
Drugą prędkość kosmiczną oblicza się ze wzoru:
v = √(2GM/r)
W tym wzorze G oznacza stałą grawitacji, M – masę ciała niebieskiego, a r – odległość od jego środka, która przy starcie z powierzchni Ziemi jest w przybliżeniu równa jej promieniowi. Wynika z tego, że prędkość ucieczki zależy od masy i rozmiaru danego ciała niebieskiego, a nie od masy wystrzeliwanego obiektu.
Dla porównania pierwsza i druga prędkość kosmiczna mają następujące wartości:
| Rodzaj prędkości | Wartość dla Ziemi (ok.) | Cel |
|---|---|---|
| Pierwsza prędkość kosmiczna | 7,9 km/s | Wejście na niską orbitę kołową wokół Ziemi |
| Druga prędkość kosmiczna | 11,2 km/s | Opuszczenie pola grawitacyjnego Ziemi |
Druga prędkość kosmiczna jest równa √2 razy pierwszej prędkości kosmicznej. Obiekt poruszający się z prędkością mniejszą od 11,2 km/s może nadal oddalić się znacznie od Ziemi, ale w uproszczonym modelu pozostanie na orbicie związanej z planetą i ostatecznie wróci.
Jakie założenia przyjmuje się w obliczeniach?
Wartość 11,2 km/s jest wynikiem modelu teoretycznego. Przy jej wyznaczaniu przyjmuje się:
- brak oporu atmosfery podczas wznoszenia;
- brak wpływu innych ciał niebieskich, takich jak Księżyc czy Słońce;
- start z powierzchni Ziemi i ruch z prędkością skierowaną korzystnie względem pola grawitacyjnego;
- brak dalszego napędu po nadaniu początkowej prędkości.
Rakieta startująca z Ziemi musi w praktyce pokonać także opór atmosfery i straty wynikające z działania grawitacji podczas lotu. Dlatego osiągnięcie drugiej prędkości kosmicznej wymaga większego zapasu energii niż sama teoretyczna wartość 11,2 km/s.