Piątek, 20 listopada 2026 Imieniny: Feliks, Anatol, Rafał Redakcja Kontakt
Geometria

Jak obliczyć długość cięciwy? Wzory i przykłady obliczeń

Autor: Redakcja likekonik.pl Publikacja: 11 lipca 2026 2 min czytania
Cyrkiel kreślący łuk na papierze milimetrowym obok ołówka i linijki, ilustrujący proces obliczeń geometrycznych.

Długość cięciwy obliczysz ze wzoru zależnego od danych, które znasz. Gdy podany jest promień r i kąt środkowy α, użyj wzoru c = 2r · sin(α/2). Jeśli znasz promień i odległość cięciwy od środka okręgu, zastosuj c = 2√(r² − d²).

Czym jest cięciwa?

Cięciwa to odcinek łączący dwa punkty leżące na okręgu. Nie należy mylić jej z łukiem, który jest fragmentem obwodu okręgu. Najdłuższą cięciwą jest średnica, ponieważ przechodzi przez środek okręgu.

W obliczeniach przyjmijmy następujące oznaczenia:

  • c – długość cięciwy
  • r – promień okręgu
  • α – kąt środkowy oparty na cięciwie
  • d – odległość środka okręgu od cięciwy

Wzory na długość cięciwy

Wybór wzoru zależy od tego, jakie dane podano w zadaniu:

Dane wejściowe Wzór Uwagi
Promień r i kąt środkowy α c = 2r · sin(α/2) Kąt α może być podany w stopniach lub radianach, ale ustawienie kalkulatora musi się zgadzać.
Promień r i odległość d od środka c = 2√(r² − d²) Odległość d nie może być większa od promienia.
Cięciwa przechodząca przez środek c = 2r Jest to szczególny przypadek, czyli średnica. Odpowiada kątowi środkowemu 180°.

Wzór z kątem wynika z podziału cięciwy na dwie równe części. Promienie poprowadzone do jej końców tworzą trójkąt równoramienny, a po opuszczeniu wysokości powstają dwa trójkąty prostokątne.

Przykład obliczenia cięciwy

Obliczmy długość cięciwy dla promienia r = 10 oraz kąta środkowego α = 60°.

  1. Wypisz dane – r = 10 oraz α = 60°.
  2. Wybierz wzór – ponieważ znamy promień i kąt, stosujemy c = 2r · sin(α/2).
  3. Podstaw wartości – c = 2 · 10 · sin(60°/2) = 20 · sin 30°.
  4. Oblicz wynik – ponieważ sin 30° = 0,5, otrzymujemy c = 20 · 0,5 = 10.

Długość cięciwy wynosi 10 jednostek. W tym przypadku jest równa promieniowi, co wynika z kąta środkowego 60°.

Na co uważać przy obliczeniach?

Przed wykonaniem rachunków sprawdź kilka elementów, które najczęściej prowadzą do błędnego wyniku:

  • Cięciwa jest odcinkiem prostym, a łuk jest częścią obwodu okręgu.
  • Promień i odległość d muszą być podane w tych samych jednostkach.
  • Przy wzorze trygonometrycznym sprawdź, czy kalkulator działa w trybie stopniowym deg, czy radianowym rad.
  • Jeżeli cięciwa przechodzi przez środek okręgu, nie stosuj skomplikowanych obliczeń – jej długość jest równa średnicy, czyli 2r.
Redakcja likekonik.pl

Likekonik.pl to pomoc w nauce przedmiotów ścisłych. Zebraliśmy wzory matematyczne, fizyczne i chemiczne razem z wyjaśnieniem, kiedy i jak je stosować. Omawiamy geometrię, funkcje i statystykę oraz rozwiązujemy przykładowe zadania krok po kroku. Tłumaczymy pojęcia, z którymi uczniowie i studenci mają najwięcej kłopotu. Piszemy przystępnie, tak żeby z naszych materiałów można było szybko powtórzyć materiał przed sprawdzianem, maturą lub kolokwium.

761 opublikowanych artykułów zobacz wszystkie

Przeczytaj też

Spis treści · 4 sekcji