Jak obliczyć diagram kołowy? Poradnik krok po kroku
Aby obliczyć diagram kołowy, najpierw zsumuj wszystkie wartości, potem wyznacz udział procentowy każdej kategorii, a na końcu przelicz go na kąt. Całe koło ma 100% i 360°, więc 1% odpowiada 3,6°.
Jak obliczyć diagram kołowy krok po kroku?
Wykres kołowy przedstawia części pewnej całości. Każda kategoria otrzymuje własny wycinek, którego kąt środkowy jest proporcjonalny do wartości tej kategorii.
Obliczenia wykonaj w następującej kolejności:
- Oblicz sumę danych – dodaj wartości wszystkich kategorii.
- Oblicz procentowy udział – podziel wartość kategorii przez sumę i pomnóż przez 100%.
- Oblicz kąt wycinka – pomnóż udział procentowy przez 3,6° albo zastosuj wzór bezpośredni.
Wzór na procentowy udział kategorii wygląda tak:
procent = (wartość kategorii / suma wszystkich wartości) × 100%
Wzór na kąt wycinka jest następujący:
kąt = (wartość kategorii / suma wszystkich wartości) × 360°
Możesz też najpierw obliczyć procent, a następnie użyć zależności:
kąt = procent × 3,6°
Nie należy mylić tych dwóch etapów. Procent mówi, jaką część całości stanowi dana kategoria, natomiast kąt określa, jak szeroki wycinek trzeba narysować.
Przykład obliczeń dla danych o sumie 200
Załóżmy, że dane obejmują pięć kategorii. Ich wartości wynoszą odpowiednio 20, 80, 20, 50 i 30. Najpierw obliczamy sumę:
20 + 80 + 20 + 50 + 30 = 200
Następnie wyznaczamy procent i kąt dla każdej kategorii:
| Kategoria | Wartość | Procent | Kąt |
|---|---|---|---|
| A | 20 | 10% | 36° |
| B | 80 | 40% | 144° |
| C | 20 | 10% | 36° |
| D | 50 | 25% | 90° |
| E | 30 | 15% | 54° |
| Razem | 200 | 100% | 360° |
Dla kategorii B obliczenie wygląda tak:
80 / 200 × 100% = 40%
Następnie przeliczamy procent na kąt:
40 × 3,6° = 144°
Można też pominąć etap procentowy:
80 / 200 × 360° = 144°
Po obliczeniu wszystkich kątów można narysować koło i odkładać kolejne wycinki za pomocą kątomierza. Warto zachować jedną kolejność kategorii w tabeli i na rysunku, aby łatwo połączyć wycinki z opisami.
Jak sprawdzić poprawność obliczeń?
Po zakończeniu rachunków sprawdź sumy. Udziały procentowe powinny dawać razem 100%, a kąty wszystkich wycinków powinny sumować się do 360°.
Przy zaokrąglaniu kątów może pojawić się niewielka różnica, na przykład 359° albo 361°. Wynika ona z zaokrąglenia poszczególnych wyników. Jeśli potrzebujesz dokładnego rysunku, jeden z kątów możesz skorygować o brakujący stopień, tak aby końcowa suma wyniosła 360°.
Przy tworzeniu diagramu kołowego zwróć uwagę na następujące zasady:
- Wszystkie wartości powinny być nieujemne, ponieważ wycinek koła nie może przedstawiać wartości ujemnej.
- Nie przyjmuj, że 1% odpowiada 1°, ponieważ poprawny przelicznik to 1% = 3,6°.
- Sprawdź osobno sumę procentów i sumę kątów.
- Wykres kołowy najlepiej czyta się wtedy, gdy przedstawia niewiele kategorii.
Najważniejszy wzór do zapamiętania to kąt = wartość kategorii / suma danych × 360°. Dzięki niemu można obliczyć diagram kołowy bez wcześniejszego wyznaczania procentów.
