Piątek, 20 listopada 2026 Imieniny: Feliks, Anatol, Rafał Redakcja Kontakt
Wzory matematyczne

Dla jakiego argumentu funkcja przyjmuje wartość? Jak to obliczyć?

Autor: Redakcja likekonik.pl Publikacja: 6 sierpnia 2026 2 min czytania
Wykres funkcji matematycznej z zaznaczonym punktem przecięcia na osi X, ilustrujący wyznaczanie argumentu funkcji.
Grafika wygenerowana przez AI

Aby ustalić, dla jakiego argumentu funkcja przyjmuje daną wartość, przyrównaj jej wzór do tej wartości i rozwiąż równanie względem x. Zapis wygląda tak: f(x) = y. Argumentem jest liczba x podstawiana do wzoru, a wartością funkcji jest wynik y, który otrzymujemy po wykonaniu obliczeń.

Argument a wartość funkcji

We wzorze funkcji argument oznacza się najczęściej przez x. To właśnie jego podstawiamy do wzoru. Wynik działania funkcji oznaczamy przez y albo zapisujemy jako f(x).

Jeżeli wiadomo, że funkcja dla argumentu x przyjmuje wartość y, zapisujemy:

f(x) = y

Gdy znamy x i chcemy obliczyć wartość funkcji, wykonujemy działanie. Gdy znamy y i szukamy x, tworzymy równanie z niewiadomą x.

Obliczanie wartości czy szukanie argumentu?

Polecenie Co podstawiamy Co liczymy
Oblicz wartość funkcji dla argumentu x Znany argument x do wzoru funkcji Wartość y, czyli f(x)
Znajdź argument, dla którego funkcja przyjmuje wartość y Znany wynik y po prawej stronie równania Argument x

Przykładowo, polecenie „oblicz f(2)” oznacza, że trzeba podstawić x = 2. Natomiast polecenie „dla jakiego argumentu funkcja przyjmuje wartość 7?” oznacza, że trzeba rozwiązać równanie f(x) = 7.

Jak wyznaczyć argument krok po kroku?

Postępuj według trzech etapów:

  1. Podstaw wartość funkcji – przyjmij, że f(x) jest równe podanej liczbie y.
  2. Zapisz równanie – w miejsce f(x) wpisz wzór funkcji i przyrównaj go do y.
  3. Rozwiąż równanie – wykonuj przekształcenia tak, aby po jednej stronie pozostało x.

Jeśli wzór ma postać f(x) = 3x + 4, a szukana wartość wynosi 10, zapisujesz:

$$3x+4=10$$

Następnie rozwiązujesz równanie. Otrzymany wynik jest argumentem, dla którego funkcja przyjmuje wartość 10.

W funkcjach bardziej złożonych równanie może mieć więcej niż jedno rozwiązanie albo nie mieć rozwiązania. Na przykład funkcja kwadratowa może przyjmować tę samą wartość dla dwóch różnych argumentów.

Wykres paraboli przecinany poziomą linią w dwóch punktach

Przykład: f(x) = 2x – 5 dla f(x) = 7

Rozważmy funkcję:

$$f(x)=2x-5$$

Szukamy argumentu, dla którego funkcja przyjmuje wartość 7. Przyrównujemy więc wzór funkcji do 7:

$$2x-5=7$$

Dodajemy 5 do obu stron równania:

$$2x=12$$

Dzielimy obie strony przez 2:

$$x=6$$

Oznacza to, że funkcja f(x) = 2x – 5 przyjmuje wartość 7 dla argumentu x = 6. Można to sprawdzić:

$$f(6)=2\cdot6-5=12-5=7$$

Gdy szukana wartość wynosi 0, rozwiązujesz równanie f(x) = 0. Otrzymany argument nazywa się miejscem zerowym funkcji.

Redakcja likekonik.pl

Likekonik.pl to pomoc w nauce przedmiotów ścisłych. Zebraliśmy wzory matematyczne, fizyczne i chemiczne razem z wyjaśnieniem, kiedy i jak je stosować. Omawiamy geometrię, funkcje i statystykę oraz rozwiązujemy przykładowe zadania krok po kroku. Tłumaczymy pojęcia, z którymi uczniowie i studenci mają najwięcej kłopotu. Piszemy przystępnie, tak żeby z naszych materiałów można było szybko powtórzyć materiał przed sprawdzianem, maturą lub kolokwium.

761 opublikowanych artykułów zobacz wszystkie

Przeczytaj też

Spis treści · 4 sekcji