Dla jakiego argumentu funkcja przyjmuje wartość? Jak to obliczyć?
Aby ustalić, dla jakiego argumentu funkcja przyjmuje daną wartość, przyrównaj jej wzór do tej wartości i rozwiąż równanie względem x. Zapis wygląda tak: f(x) = y. Argumentem jest liczba x podstawiana do wzoru, a wartością funkcji jest wynik y, który otrzymujemy po wykonaniu obliczeń.
Argument a wartość funkcji
We wzorze funkcji argument oznacza się najczęściej przez x. To właśnie jego podstawiamy do wzoru. Wynik działania funkcji oznaczamy przez y albo zapisujemy jako f(x).
Jeżeli wiadomo, że funkcja dla argumentu x przyjmuje wartość y, zapisujemy:
f(x) = y
Gdy znamy x i chcemy obliczyć wartość funkcji, wykonujemy działanie. Gdy znamy y i szukamy x, tworzymy równanie z niewiadomą x.
Obliczanie wartości czy szukanie argumentu?
| Polecenie | Co podstawiamy | Co liczymy |
|---|---|---|
| Oblicz wartość funkcji dla argumentu x | Znany argument x do wzoru funkcji | Wartość y, czyli f(x) |
| Znajdź argument, dla którego funkcja przyjmuje wartość y | Znany wynik y po prawej stronie równania | Argument x |
Przykładowo, polecenie „oblicz f(2)” oznacza, że trzeba podstawić x = 2. Natomiast polecenie „dla jakiego argumentu funkcja przyjmuje wartość 7?” oznacza, że trzeba rozwiązać równanie f(x) = 7.
Jak wyznaczyć argument krok po kroku?
Postępuj według trzech etapów:
- Podstaw wartość funkcji – przyjmij, że f(x) jest równe podanej liczbie y.
- Zapisz równanie – w miejsce f(x) wpisz wzór funkcji i przyrównaj go do y.
- Rozwiąż równanie – wykonuj przekształcenia tak, aby po jednej stronie pozostało x.
Jeśli wzór ma postać f(x) = 3x + 4, a szukana wartość wynosi 10, zapisujesz:
$$3x+4=10$$
Następnie rozwiązujesz równanie. Otrzymany wynik jest argumentem, dla którego funkcja przyjmuje wartość 10.
W funkcjach bardziej złożonych równanie może mieć więcej niż jedno rozwiązanie albo nie mieć rozwiązania. Na przykład funkcja kwadratowa może przyjmować tę samą wartość dla dwóch różnych argumentów.
Przykład: f(x) = 2x – 5 dla f(x) = 7
Rozważmy funkcję:
$$f(x)=2x-5$$
Szukamy argumentu, dla którego funkcja przyjmuje wartość 7. Przyrównujemy więc wzór funkcji do 7:
$$2x-5=7$$
Dodajemy 5 do obu stron równania:
$$2x=12$$
Dzielimy obie strony przez 2:
$$x=6$$
Oznacza to, że funkcja f(x) = 2x – 5 przyjmuje wartość 7 dla argumentu x = 6. Można to sprawdzić:
$$f(6)=2\cdot6-5=12-5=7$$
Gdy szukana wartość wynosi 0, rozwiązujesz równanie f(x) = 0. Otrzymany argument nazywa się miejscem zerowym funkcji.



