Ile wynosi stała gazowa? Wartość i zastosowanie w fizyce
Uniwersalna stała gazowa R wynosi dokładnie 8,31446261815324 J/(mol·K), czyli w przybliżeniu 8,314 J/(mol·K). Jej wartość nie zależy od rodzaju gazu.
Do czego służy stała gazowa?
Stała gazowa jest współczynnikiem w równaniu stanu gazu doskonałego, nazywanym także równaniem Clapeyrona:
pV = nRT
Równanie wiąże podstawowe parametry stanu gazu:
- p – ciśnienie gazu w paskalach,
- V – objętość gazu w metrach sześciennych,
- n – liczba moli gazu,
- T – temperatura bezwzględna w kelwinach.
Model gazu doskonałego pomija między innymi oddziaływania międzycząsteczkowe oraz objętość samych cząsteczek. Równanie z użyciem stałej R jest dokładne dla takiego modelu, a dla gazów rzeczywistych stanowi przybliżenie, zwykle dobre przy niezbyt wysokim ciśnieniu i dostatecznie wysokiej temperaturze.
Stała gazowa w różnych jednostkach
Wartość R można zapisać w jednostkach dopasowanych do danych używanych w zadaniu. Najczęściej spotykane przeliczenia przedstawia tabela:
| Jednostka | Wartość stałej R | Zastosowanie |
|---|---|---|
| J/(mol·K) | 8,31446261815324 | podstawowa jednostka SI |
| L·atm/(mol·K) | 0,082057366 | ciśnienie w atmosferach i objętość w litrach |
| cal/(mol·K) | 1,987204259 | zadania wykorzystujące kalorie |
| L·bar/(mol·K) | 0,083144626 | ciśnienie w barach i objętość w litrach |
W układzie SI należy stosować paskale, metry sześcienne, mole i kelwiny. Gdy w zadaniu występują litry, atmosfery albo bary, wygodniej użyć odpowiadającej im postaci stałej, aby uniknąć dodatkowych przeliczeń.
Różnica między stałą R a stałą r
R to uniwersalna stała gazowa odnosząca się do jednego mola substancji. Jest taka sama dla każdego gazu, dlatego występuje w równaniu pV = nRT.
Mała litera r oznacza indywidualną stałą gazową konkretnego gazu. Odnosi się ona do jednostki masy, zwykle jednego kilograma, i zależy od masy molowej tego gazu. Zależność między obiema stałymi ma postać:
r = R/M
gdzie M jest masą molową wyrażoną w kilogramach na mol. Dla powietrza indywidualna stała gazowa wynosi około 287,05 J/(kg·K), podczas gdy uniwersalna stała R zawsze odnosi się do mola i ma wartość 8,31446261815324 J/(mol·K).
Dokładna wartość R wynika z redefinicji jednostek SI obowiązującej od 20 maja 2019 roku, w której ustalono między innymi dokładne wartości stałej Boltzmanna i stałej Avogadra.



