Jak obliczyć pęd ciała? Wzór i przykłady obliczeń
Pęd ciała oblicza się, mnożąc jego masę przez prędkość: p = m · v. Masa musi być podana w kilogramach, a prędkość w metrach na sekundę. Jednostką pędu jest kg·m/s.
Wzór na pęd ciała
Pęd określa „ilość ruchu” ciała. Zależy od dwóch wielkości: masy oraz prędkości. Im większa masa lub prędkość, tym większa wartość pędu.
p = m · v
| Symbol | Wielkość fizyczna | Jednostka SI |
|---|---|---|
| p | pęd | kg·m/s |
| m | masa | kg |
| v | prędkość | m/s |
Pęd jest wielkością wektorową, dlatego ma nie tylko wartość, lecz także kierunek i zwrot. Jego kierunek jest zgodny z kierunkiem prędkości. W zadaniu jednowymiarowym zwrot można zaznaczyć znakiem plus lub minus.
Jak obliczyć pęd krok po kroku?
W typowym zadaniu wykonaj następujące czynności:
- Wypisz dane – zapisz masę ciała i jego prędkość.
- Sprawdź jednostki – masa powinna być wyrażona w kilogramach, a prędkość w metrach na sekundę.
- Podstaw dane do wzoru – użyj równania p = m · v.
- Podaj wynik z jednostką – pęd wyraża się w kg·m/s.
Jeżeli masa jest podana w gramach, przelicz ją na kilogramy. Na przykład 500 g = 0,5 kg. Gdy prędkość podano w kilometrach na godzinę, trzeba zamienić ją na metry na sekundę, dzieląc wartość przez 3,6. Przykładowo 72 km/h = 20 m/s.
Przykład obliczenia pędu samochodu
Samochód ma masę 1500 kg i porusza się z prędkością 20 m/s. Aby obliczyć jego pęd, podstawiamy dane do wzoru:
- Zapisujemy wzór: p = m · v.
- Podstawiamy wartości: p = 1500 kg · 20 m/s.
- Wykonujemy mnożenie: p = 30 000 kg·m/s.
Pęd samochodu wynosi 30 000 kg·m/s i jest skierowany tak samo jak jego prędkość.
Jeżeli dwa ciała poruszają się w przeciwnych kierunkach, ich pędy mają przeciwne zwroty. Przy obliczaniu pędu całego układu należy wtedy uwzględnić znaki, a nie dodawać same wartości bez kierunku.
Najczęstsze błędy przy obliczaniu pędu
Przed zapisaniem wyniku sprawdź, czy nie pojawiła się jedna z typowych pomyłek:
- Mylenie pędu z energią kinetyczną. Pęd oblicza się ze wzoru p = m · v, natomiast energia kinetyczna ma inny wzór.
- Pomijanie jednostek lub podawanie pędu w niutonach albo dżulach. Poprawną jednostką jest kg·m/s.
- Traktowanie pędu jak skalara. Przy przeciwnych kierunkach ruchu trzeba uwzględnić zwrot wektora.
- Podstawianie gramów albo kilometrów na godzinę bez wcześniejszej konwersji do jednostek SI.
W przypadku układu izolowanego, na który nie działa wypadkowa siła zewnętrzna, obowiązuje zasada zachowania pędu. Oznacza to, że całkowity pęd układu przed zderzeniem jest równy jego całkowitemu pędowi po zderzeniu. Do zwykłego obliczenia pędu pojedynczego ciała wystarczy jednak wzór p = m · v.



