Sobota, 21 listopada 2026 Imieniny: Maria, Janusz, Konrad Redakcja Kontakt
Wzory chemiczne

Jak obliczyć stężenie molalne roztworu?

Autor: Redakcja likekonik.pl Publikacja: 26 września 2026 2 min czytania
Szklana zlewka z roztworem chemicznym i mieszadłem na tle podręcznika z wzorami, ilustrująca obliczenia chemiczne.
Grafika wygenerowana przez AI

Stężenie molalne, czyli molalność, oblicza się jako iloraz liczby moli substancji rozpuszczonej i masy rozpuszczalnika wyrażonej w kilogramach. Wzór to m = n / mr, a jednostką wyniku jest mol/kg.

Stężenie molalne – definicja i wzór

Stężenie molalne określa, ile moli substancji rozpuszczonej przypada na 1 kg rozpuszczalnika. Rozpuszczalnik to składnik roztworu, w którym znajduje się substancja rozpuszczona, na przykład woda w roztworze soli.

Wzór na molalność ma postać:

m = n / mr

gdzie:

  • m – stężenie molalne w mol/kg,
  • n – liczba moli substancji rozpuszczonej,
  • mr – masa rozpuszczalnika w kilogramach.

W mianowniku znajduje się wyłącznie masa rozpuszczalnika, a nie masa całego roztworu. To najważniejsza różnica między molalnością a niektórymi innymi sposobami wyrażania stężenia.

Jak obliczyć stężenie molalne krok po kroku?

Gdy znasz masę substancji, jej masę molową oraz masę rozpuszczalnika, wykonaj następujące obliczenia:

  1. Ustal masę substancji rozpuszczonej.
  2. Oblicz liczbę moli ze wzoru n = ms / M, gdzie ms oznacza masę substancji, a M jej masę molową.
  3. Przelicz masę rozpuszczalnika na kilogramy. Na przykład 200 g to 0,200 kg.
  4. Podziel liczbę moli przez masę rozpuszczalnika w kilogramach.

Przed podstawieniem danych sprawdź jednostki. Masa substancji może być podana w gramach, ale masa rozpuszczalnika w podstawowym wzorze musi być wyrażona w kilogramach. Masa molowa powinna mieć jednostkę g/mol, jeśli masa substancji jest podana w gramach.

Przykład obliczenia molalności

Oblicz stężenie molalne roztworu przygotowanego przez rozpuszczenie 10 g chlorku sodu (NaCl) w 200 g wody.

Dane potrzebne do obliczeń:

  • masa NaCl – 10 g,
  • masa molowa NaCl – około 58,44 g/mol,
  • masa wody – 200 g = 0,200 kg.

Obliczenia wykonujemy w kolejności:

  1. Liczba moli NaCl wynosi n = 10 g / 58,44 g/mol ≈ 0,171 mol.
  2. Masę wody przeliczamy na kilogramy: 200 g = 0,200 kg.
  3. Podstawiamy dane do wzoru: m = 0,171 mol / 0,200 kg.
  4. Otrzymujemy wynik: m ≈ 0,855 mol/kg.

Stężenie molalne tego roztworu wynosi około 0,855 mol/kg. W obliczeniu wykorzystano masę samej wody, nie masę roztworu zawierającego wodę i NaCl.

Beaker with salt solution, sodium chloride crystals, and a laboratory balance

Molalność a stężenie molowe

Molalność często myli się ze stężeniem molowym, nazywanym też molarnością. Obie wielkości opisują ilość substancji w roztworze, ale mają różne mianowniki.

Cecha Stężenie molalne Stężenie molowe
Jednostka mol/kg mol/dm3
Mianownik Masa rozpuszczalnika Objętość roztworu
Wpływ temperatury Wartość nie zależy od temperatury, jeśli masa składników pozostaje stała Wartość może zmieniać się wraz z temperaturą, ponieważ zmienia się objętość roztworu

Według terminologii IUPAC molalność oznacza się terminem molality i wyraża w mol/kg, natomiast molarity odnosi się do stężenia molowego wyrażanego w mol/dm3. W zadaniach sprawdź więc, czy mianownikiem jest masa rozpuszczalnika, czy objętość całego roztworu.

Najkrótszy schemat obliczeń wygląda tak: najpierw wyznacz liczbę moli substancji, następnie przelicz masę rozpuszczalnika na kilogramy i podziel pierwszą wartość przez drugą.

Redakcja likekonik.pl

Likekonik.pl to pomoc w nauce przedmiotów ścisłych. Zebraliśmy wzory matematyczne, fizyczne i chemiczne razem z wyjaśnieniem, kiedy i jak je stosować. Omawiamy geometrię, funkcje i statystykę oraz rozwiązujemy przykładowe zadania krok po kroku. Tłumaczymy pojęcia, z którymi uczniowie i studenci mają najwięcej kłopotu. Piszemy przystępnie, tak żeby z naszych materiałów można było szybko powtórzyć materiał przed sprawdzianem, maturą lub kolokwium.

763 opublikowanych artykułów zobacz wszystkie

Przeczytaj też

Spis treści · 4 sekcji