Jaki jest wzór na różnicę ciągu arytmetycznego?
Wzór na różnicę ciągu arytmetycznego to r = an+1 − an. Różnica r jest stała, czyli ma taką samą wartość dla każdej pary kolejnych wyrazów ciągu.
Wzór na różnicę ciągu arytmetycznego
Ciąg arytmetyczny to ciąg, w którym każdy kolejny wyraz powstaje przez dodanie tej samej liczby do wyrazu poprzedniego. Liczbę tę oznaczamy symbolem r i nazywamy różnicą ciągu.
Podstawowy wzór ma postać:
r = an+1 − an
Oznacza to, że od wyrazu następnego odejmujemy wyraz poprzedni. Różnica może być dodatnia, ujemna albo równa zero. Gdy r > 0, ciąg rośnie, gdy r < 0, maleje, a gdy r = 0, wszystkie jego wyrazy są takie same.
Jak obliczyć różnicę z podanych wyrazów?
Jeżeli znasz dwa sąsiednie wyrazy, wystarczy odjąć pierwszy od drugiego. Dla ciągu 5, 9, 13, 17 otrzymujemy:
r = a2 − a1 = 9 − 5 = 4
Jeśli podane są dwa dowolne wyrazy ciągu, można wykorzystać wzór wynikający z zależności an = a1 + (n − 1)r:
| Metoda | Dane wejściowe | Wzór |
|---|---|---|
| Bezpośrednia | Dwa sąsiednie wyrazy | r = an+1 − an |
| Ogólna | Dwa dowolne wyrazy an i am | r = (am − an) / (m − n) |
| Na podstawie wzoru | Wzór ogólny ciągu | r = an+1 − an |
Przykładowo, jeśli a3 = 10 i a7 = 22, to:
r = (22 − 10) / (7 − 3) = 12 / 4 = 3
Jak sprawdzić, czy ciąg jest arytmetyczny?
Gdy ciąg jest zapisany wzorem ogólnym, sprawdź różnicę dwóch kolejnych wyrazów. Postępuj według następujących kroków:
- Wyznacz wzór na an+1, zastępując n przez n + 1.
- Oblicz różnicę an+1 − an.
- Sprawdź, czy otrzymany wynik jest stałą, niezależną od n.
Dla ciągu an = 7n + 2 mamy:
an+1 − an = [7(n + 1) + 2] − (7n + 2) = 7
Wynik nie zależy od n, więc ciąg jest arytmetyczny, a jego różnica wynosi r = 7. Jeżeli po odjęciu otrzymasz wyrażenie zależne od n, ciąg nie jest arytmetyczny.
Najważniejsze jest zachowanie kolejności odejmowania: wyraz następny minus wyraz poprzedni. Odwrotne działanie da liczbę przeciwną do właściwej różnicy.



