Piątek, 20 listopada 2026 Imieniny: Feliks, Anatol, Rafał Redakcja Kontakt
Wzory fizyczne

Ile wynosi przyspieszenie ziemskie?

Autor: Redakcja likekonik.pl Publikacja: 29 lipca 2026 2 min czytania
Metalowa kula spadająca w próżni w nowoczesnym laboratorium, obrazująca zjawisko przyspieszenia ziemskiego.

Przyspieszenie ziemskie wynosi w przybliżeniu 9,81 m/s². Za przyspieszenie normalne przyjmuje się dokładnie 9,80665 m/s². Wartość ta opisuje przyspieszenie ciała spadającego swobodnie w pobliżu powierzchni Ziemi, przy pominięciu oporu powietrza.

Ile wynosi przyspieszenie ziemskie?

Przyspieszenie ziemskie oznacza się symbolem g, a jego jednostką jest metr na sekundę kwadrat, czyli m/s². W większości obliczeń szkolnych i inżynierskich stosuje się wartość 9,81 m/s². W prostszych zadaniach często zaokrągla się ją do 10 m/s².

Wartość 9,80665 m/s² to tak zwane przyspieszenie normalne. Przyjęto ją jako standardową wartość odniesienia dla poziomu morza i szerokości geograficznej około 45,5°. Nie oznacza to jednak, że dokładnie takie samo przyspieszenie występuje w każdym punkcie Ziemi.

Dlaczego przyspieszenie ziemskie zmienia się w różnych miejscach?

Ziemia nie jest idealną kulą o jednorodnej budowie. Ma kształt elipsoidy obrotowej, obraca się wokół własnej osi, a jej skorupa i wnętrze nie mają wszędzie takiej samej gęstości. Z tego powodu lokalna wartość g może nieco różnić się od wartości standardowej.

Na przyspieszenie ziemskie wpływają przede wszystkim:

  • Szerokość geograficzna – przyspieszenie jest mniejsze w pobliżu równika, a większe w okolicach biegunów.
  • Ruch obrotowy Ziemi – związana z nim siła odśrodkowa najsilniej zmniejsza obserwowaną wartość g na równiku.
  • Wysokość nad poziomem morza – wraz ze wzrostem odległości od środka Ziemi przyspieszenie grawitacyjne maleje.
  • Niejednorodność skorupy ziemskiej – lokalne różnice w gęstości skał, ukształtowaniu terenu i rozkładzie masy powodują niewielkie anomalie grawitacyjne.

Różnicę między skrajnymi wartościami dobrze pokazuje poniższe zestawienie:

Lokalizacja Przybliżona wartość przyspieszenia Znaczenie
Równik około 9,78 m/s² Najmniejsza wartość na powierzchni Ziemi
Szerokość geograficzna 45,5° 9,80665 m/s² Wartość normalna
Biegun około 9,83 m/s² Największa wartość wśród podanych lokalizacji

Wpływ wysokości można wyjaśnić prawem powszechnego ciążenia. Im dalej ciało znajduje się od środka Ziemi, tym słabiej jest przyciągane. Dlatego przyspieszenie na szczycie góry jest nieco mniejsze niż u jej podnóża. Zmiana ta jest jednak niewielka i zwykle nie ma znaczenia w prostych obliczeniach.

[ picture_1 ]

Model szkolny a rzeczywista wartość g

W zadaniach szkolnych zaokrąglenie do 10 m/s² upraszcza rachunki i zwykle nie prowadzi do istotnych błędów na poziomie podstawowym. Gdy potrzebna jest większa dokładność, należy użyć wartości 9,81 m/s² albo lokalnych danych pomiarowych.

Przyspieszenie ziemskie nie zależy od masy spadającego ciała. W próżni piórko i kamień spadają z takim samym przyspieszeniem. W powietrzu piórko opada wolniej, ponieważ silniej działa na nie opór powietrza.

Nie należy też mylić symboli g i G. Pierwszy oznacza przyspieszenie ziemskie, którego wartość w pobliżu powierzchni Ziemi wynosi około 9,81 m/s². Drugi oznacza stałą grawitacji występującą w prawie powszechnego ciążenia. Jest ona uniwersalną stałą fizyczną, a nie lokalnym przyspieszeniem.

Co warto zapamiętać?

Przyspieszenie ziemskie wynosi w przybliżeniu 9,81 m/s², lecz nie jest identyczne w każdym miejscu. Zależy między innymi od szerokości geograficznej, wysokości oraz lokalnej budowy Ziemi. Do prostych zadań wystarcza wartość 10 m/s², a w precyzyjnych obliczeniach stosuje się 9,80665 m/s² lub wynik pomiaru dla konkretnej lokalizacji.

Redakcja likekonik.pl

Likekonik.pl to pomoc w nauce przedmiotów ścisłych. Zebraliśmy wzory matematyczne, fizyczne i chemiczne razem z wyjaśnieniem, kiedy i jak je stosować. Omawiamy geometrię, funkcje i statystykę oraz rozwiązujemy przykładowe zadania krok po kroku. Tłumaczymy pojęcia, z którymi uczniowie i studenci mają najwięcej kłopotu. Piszemy przystępnie, tak żeby z naszych materiałów można było szybko powtórzyć materiał przed sprawdzianem, maturą lub kolokwium.

761 opublikowanych artykułów zobacz wszystkie

Przeczytaj też

Spis treści · 4 sekcji