O ile spada temperatura na 100m wysokości?
W troposferze temperatura spada średnio o 0,6°C na każde 100 m wysokości. To wartość przyjmowana często w zadaniach geograficznych i odnosząca się do wilgotnego, nasyconego parą wodną powietrza. Rzeczywisty pionowy gradient temperatury może się jednak zmieniać zależnie od warunków atmosferycznych.
O ile spada temperatura na 100 m?
Średni spadek temperatury wynosi 0,6°C/100 m. Zjawisko obserwuje się przede wszystkim w troposferze, czyli najniższej warstwie atmosfery. Wraz ze wzrostem wysokości spada ciśnienie atmosferyczne, a rozprężające się powietrze ochładza się.
Podana wartość jest średnią, a nie stałą zasadą obowiązującą w każdych warunkach. W praktyce tempo ochładzania zależy między innymi od wilgotności powietrza.
Gradient suchoadiabatyczny i wilgotnoadiabatyczny
Różnicę między najczęściej stosowanymi wartościami pokazuje tabela:
| Rodzaj gradientu | Wartość na 100 m | Warunki występowania |
|---|---|---|
| Gradient suchoadiabatyczny | około 1°C | Suche powietrze, bez kondensacji pary wodnej |
| Gradient wilgotnoadiabatyczny | około 0,6°C | Powietrze nasycone parą wodną, podczas wznoszenia zachodzi kondensacja |
| Średnia wartość przyjmowana w geografii | 0,6°C | Uproszczone obliczenia dla troposfery |
W wilgotnym powietrzu spadek temperatury jest mniejszy, ponieważ podczas kondensacji pary wodnej wydziela się ciepło. Powietrze otrzymuje wtedy dodatkową porcję energii i ochładza się wolniej niż powietrze suche.
Co wpływa na rzeczywisty spadek temperatury?
Wartość 0,6°C na 100 m należy traktować jako przybliżenie. Odchylenia od niej mogą wynikać z kilku czynników:
- Wilgotność powietrza – suche powietrze ochładza się szybciej, a wilgotne wolniej.
- Ruchy pionowe powietrza – wznoszenie i opadanie mas powietrza zmienia ich temperaturę w procesie adiabatycznym.
- Rodzaj podłoża – teren zabudowany, las, woda i skały nagrzewają się oraz oddają ciepło w różnym tempie.
- Inwersja termiczna – w tej sytuacji temperatura rośnie wraz z wysokością, zamiast spadać.
Dlatego do prostych obliczeń można przyjąć, że na każde 100 m temperatura spada o 0,6°C, ale rzeczywiste pomiary w konkretnej dolinie, na stoku lub szczycie mogą dać inną wartość.
