Środa, 18 listopada 2026 Imieniny: Roman, Klaudyna, Karolina Redakcja Kontakt
Statystyka

Rozkład jednostajny – jak obliczyć jego parametry?

Autor: Redakcja likekonik.pl Publikacja: 18 listopada 2026 1 min czytania
Zapisy działań matematycznych na tablicy

Dla rozkładu jednostajnego na przedziale [a, b] gęstość wynosi \(f(x)=\frac{1}{b-a}\), a prawdopodobieństwo znalezienia wartości w podprzedziale [c, d] jest równe \(\frac{d-c}{b-a}\). Wartość oczekiwana to środek przedziału, czyli \(E(X)=\frac{a+b}{2}\).

Rozkład jednostajny – definicja i wzory

Zmienna losowa \(X\) ma ciągły rozkład jednostajny na przedziale \([a,b]\), gdy każda długość podprzedziału o tej samej szerokości ma takie samo prawdopodobieństwo. Zakłada się przy tym, że \(a

Funkcja gęstości prawdopodobieństwa ma postać:

\[
f(x)=
\begin{cases}
\frac{1}{b-a}, & \text{gdy } x\in[a,b],\\
0, & \text{gdy } x\notin[a,b].
\end{cases}
\]

Wykres gęstości jest prostokątem. Jego szerokość wynosi \(b-a\), a wysokość \(\frac{1}{b-a}\). Pole całego prostokąta jest równe 1, ponieważ całkowite prawdopodobieństwo wynosi 1.

Podstawowe parametry tego rozkładu przedstawia tabela:

Parametr Wzór
Wartość oczekiwana \(E(X)=\frac{a+b}{2}\)
Wariancja \(\operatorname{Var}(X)=\frac{(b-a)^2}{12}\)
Odchylenie standardowe \(\sigma=\frac{b-a}{\sqrt{12}}\)

W rozkładzie ciągłym prawdopodobieństwo przyjęcia dokładnie jednej wartości wynosi 0, czyli \(P(X=c)=0\). Nie oznacza to, że wartości w pojedynczym punkcie są niemożliwe. Wynika to z tego, że prawdopodobieństwo wyznacza się jako pole pod wykresem gęstości, a punkt nie ma długości.

Jak obliczyć prawdopodobieństwo?

Aby obliczyć \(P(c

\[
P(c

Wynik można otrzymać także przez całkowanie gęstości:

\[
P(c

Obliczenia wykonuj w następującej kolejności:

  1. Ustal granice rozkładu, czyli \(a\) i \(b\), oraz granice szukanego podprzedziału, czyli \(c\) i \(d\).
  2. Oblicz długość całego przedziału \(b-a\) i długość podprzedziału \(d-c\).
  3. Podziel długość podprzedziału przez długość całego przedziału, korzystając ze wzoru \(\frac{d-c}{b-a}\).

Geometrycznie oznacza to obliczenie pola prostokąta znajdującego się pod wykresem gęstości nad odcinkiem \([c,d]\). Jego szerokość to \(d-c\), a wysokość to \(\frac{1}{b-a}\).

Przykład: rozkład jednostajny na przedziale [2, 8]

Załóżmy, że \(X\sim U(2,8)\). Oznacza to, że \(a=2\), \(b=8\), a gęstość prawdopodobieństwa jest stała na tym przedziale.

Najpierw wyznaczamy wysokość wykresu gęstości:

\[
f(x)=\frac{1}{8-2}=\frac{1}{6}.
\]

Szukamy prawdopodobieństwa, że \(X\) przyjmie wartość w przedziale \([3,5]\). Długość tego podprzedziału wynosi:

\[
5-3=2.
\]

Długość całego przedziału rozkładu to:

\[
8-2=6.
\]

Zatem:

\[
P(3

Odpowiedź: prawdopodobieństwo wynosi \(\frac{1}{3}\), czyli około 33,33%. Granice przedziałów nie zmieniają wyniku, ponieważ dla rozkładu ciągłego \(P(X=3)=P(X=5)=0\). Dlatego zapis \(P(3

Redakcja likekonik.pl

Likekonik.pl to pomoc w nauce przedmiotów ścisłych. Zebraliśmy wzory matematyczne, fizyczne i chemiczne razem z wyjaśnieniem, kiedy i jak je stosować. Omawiamy geometrię, funkcje i statystykę oraz rozwiązujemy przykładowe zadania krok po kroku. Tłumaczymy pojęcia, z którymi uczniowie i studenci mają najwięcej kłopotu. Piszemy przystępnie, tak żeby z naszych materiałów można było szybko powtórzyć materiał przed sprawdzianem, maturą lub kolokwium.

752 opublikowanych artykułów zobacz wszystkie

Przeczytaj też

Spis treści · 3 sekcji